Tóm tắt nhanh
- World Cup 2026 tại Mỹ, Canada và Mexico là kỳ đầu tiên có 48 đội, chia 12 bảng, thêm vòng 32 đội.
- Champions League từ mùa 2024-25 bỏ vòng bảng, thay bằng một bảng xếp hạng chung 36 đội.
- Asian Cup có 24 đội; ASEAN Cup (AFF Cup cũ) là sân chơi chính của bóng đá Đông Nam Á.
- Hiểu thể thức giúp bạn biết vì sao một trận hòa có khi là đủ, có khi là thảm họa.
World Cup 2026: 48 đội, 104 trận
Từ 1998 đến 2022, World Cup có 32 đội chia 8 bảng. Kỳ 2026 do Mỹ, Canada và Mexico đồng đăng cai là lần đầu tiên nâng lên 48 đội, chia thành 12 bảng, mỗi bảng 4 đội. Hai đội đầu mỗi bảng (24 đội) cùng 8 đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất đi tiếp vào vòng 32 đội, một vòng loại trực tiếp hoàn toàn mới. Từ đó giải đấu đi tiếp qua vòng 16 đội, tứ kết, bán kết và chung kết. Tổng cộng có 104 trận, nhiều hơn hẳn mức 64 trận của các kỳ 32 đội.
Một thay đổi đáng chú ý: khi các đội trong cùng bảng bằng điểm, thành tích đối đầu được xét trước hiệu số bàn thắng. Còn khi so sánh các đội xếp thứ ba ở những bảng khác nhau, vì họ chưa gặp nhau nên chỉ có thể xét điểm, hiệu số và số bàn thắng.
Với châu Á, mở rộng đồng nghĩa nhiều suất hơn: số suất chính thức của AFC tăng lên 8, cùng một suất đá play-off liên lục địa. Đây là lý do nhiều đội Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, nhìn World Cup như một mục tiêu không còn quá xa vời.
Champions League thể thức mới: một bảng, 36 đội
Từ mùa 2024-25, UEFA bỏ vòng bảng 32 đội quen thuộc. Thay vào đó là giai đoạn league: 36 đội nằm chung một bảng xếp hạng. Mỗi đội đá 8 trận với 8 đối thủ khác nhau, 4 trận sân nhà và 4 trận sân khách, đối thủ được bốc thăm từ bốn nhóm hạt giống.
Kết thúc giai đoạn này:
- Hạng 1 đến 8: vào thẳng vòng 16 đội.
- Hạng 9 đến 24: đá play-off hai lượt; các đội hạng 9–16 được xếp hạt giống gặp đội hạng 17–24. Tám đội thắng vào vòng 16 đội.
- Hạng 25 đến 36: bị loại, và không được xuống Europa League như thể thức cũ.
Điểm hay của thể thức này là gần như mọi trận ở lượt cuối đều có ý nghĩa, vì chỉ một bàn thắng cũng có thể đẩy một đội lên hay xuống nhiều bậc trên bảng chung.
Bạn có biết? Với thể thức mới, hai đội cùng có 15 điểm vẫn có thể có số phận khác hẳn: một đội vào thẳng vòng 16 đội, đội kia phải đá thêm hai trận play-off, chỉ vì kém hiệu số.
Asian Cup: giải vô địch châu Á
AFC Asian Cup là giải đấu cấp đội tuyển cao nhất của châu Á, thường tổ chức bốn năm một lần. Từ kỳ 2019 tại UAE, giải có 24 đội chia 6 bảng. Hai đội đầu mỗi bảng và 4 đội xếp thứ ba tốt nhất vào vòng 16 đội. Chính quy định này giúp Việt Nam đi tiếp ở năm 2019 dù chỉ thắng một trận vòng bảng.
Kỳ 2023 diễn ra tại Qatar vào đầu năm 2024 do lịch thi đấu bị lùi, và chủ nhà Qatar bảo vệ thành công ngôi vô địch. Kỳ tiếp theo, năm 2027, được trao cho Saudi Arabia. Suất dự Asian Cup được xác định qua vòng loại, đan xen với vòng loại World Cup.
ASEAN Cup: sân chơi của Đông Nam Á
Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á ra đời năm 1996 với tên Tiger Cup, sau đó đổi thành AFF Cup (AFF Suzuki Cup), và từ kỳ 2024 được gọi là ASEAN Mitsubishi Electric Cup, thường gọi tắt là ASEAN Cup. Thể thức quen thuộc: hai bảng đấu vòng tròn, hai đội đầu mỗi bảng vào bán kết, bán kết và chung kết đá hai lượt sân nhà, sân khách.
Thái Lan là đội giàu thành tích nhất với bảy chức vô địch. Việt Nam có ba lần lên ngôi: 2008, 2018 và 2024. Vì giải không nằm trong lịch FIFA chính thức ở một số kỳ, các CLB nước ngoài có thể không nhả cầu thủ, khiến đội hình các nước đôi khi không phải mạnh nhất.
Thể thức hai lượt ở bán kết và chung kết tạo nên đặc sản của giải: đội nào cũng có một trận sân nhà trước khán giả của mình, và kết quả lượt đi thường quyết định chiến thuật lượt về. Năm 2008, Việt Nam thắng 2-1 trên sân Thái Lan ở lượt đi nên chỉ cần hòa ở Mỹ Đình. Năm 2024, đội lại thắng 2-1 ở lượt đi trên sân nhà và đến Bangkok với lợi thế, rồi thắng tiếp 3-2.
Vì sao nên hiểu thể thức?
Khi biết thể thức, bạn sẽ đọc trận đấu khác đi. Một đội dẫn đầu bảng ở lượt cuối có thể chủ động chơi chậm vì hòa là đủ. Một đội xếp thứ ba có thể phải tấn công dồn dập để cải thiện hiệu số, vì đang so sánh với các đội ở bảng khác. Nhiều trận đấu tưởng như nhạt nhòa thực ra đầy tính toán.
Điều đáng nhớ
- World Cup 2026: 48 đội, 12 bảng, 8 đội thứ ba tốt nhất đi tiếp, có vòng 32 đội.
- Champions League: 36 đội một bảng, 8 trận; top 8 vào thẳng, hạng 9–24 đá play-off.
- Asian Cup: 24 đội, 4 đội thứ ba tốt nhất được đi tiếp.
- ASEAN Cup: bán kết, chung kết đá hai lượt; Việt Nam ba lần vô địch.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!