Đến Huế để chậm lại một chút

Có một câu đùa quen thuộc: ở Hà Nội người ta đi bộ, ở Sài Gòn người ta chạy, còn ở Huế người ta… thong thả. Ai từng ở Huế vài ngày sẽ hiểu câu đùa ấy không hẳn là đùa.

Huế không phải nơi để đi cho “đủ điểm check-in”. Huế là nơi để chậm lại một chút.

Một kinh đô của 143 năm

Từ năm 1802 đến 1945, Huế là kinh đô của triều Nguyễn, triều đại phong kiến cuối cùng của Việt Nam. Mười ba đời vua đã trị vì từ vùng đất bên bờ sông Hương này.

Năm 1993, Quần thể di tích Cố đô Huế được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới, di sản văn hóa đầu tiên của Việt Nam được ghi danh. Mười năm sau, Nhã nhạc cung đình Huế cũng được UNESCO vinh danh. Từ ngày 1/1/2025, Huế trở thành thành phố trực thuộc trung ương.

Đại Nội: đi chậm để thấy

Kinh thành Huế rộng hơn nhiều người tưởng. Đi hết Đại Nội mà không vội có thể mất cả buổi sáng. Có những khu vực bị tàn phá trong chiến tranh, giờ chỉ còn nền gạch và cỏ mọc. Nhưng chính những khoảng trống ấy lại khiến người ta lặng đi.

Mẹo nhỏ: hãy đến vào buổi sáng sớm hoặc chiều muộn, khi nắng dịu và ít khách đoàn. Ngồi một lúc ở hành lang Duyệt Thị Đường hay trên bậc thềm điện Thái Hòa, bạn sẽ nghe rõ tiếng chim và tiếng gió.

Những lăng tẩm mang tính cách của các vị vua

Mỗi lăng vua ở Huế là một tác phẩm kiến trúc, và mỗi lăng như kể lại tính cách của người nằm trong đó:

• Lăng Minh Mạng đối xứng, trang nghiêm, đúng tinh thần của một vị vua nổi tiếng nghiêm khắc và chăm lo việc nước.
• Lăng Tự Đức như một khu vườn thơ mộng với hồ sen, đình tạ. Vua Tự Đức là người yêu thơ văn, từng dùng nơi này làm chỗ nghỉ ngơi khi còn sống.
• Lăng Khải Định nhỏ hơn nhưng rực rỡ, pha trộn kiến trúc Á – Âu, bên trong khảm sành sứ và thủy tinh cầu kỳ.

Nếu chỉ có thời gian cho một lăng, hãy chọn lăng Tự Đức và đi vào buổi chiều.

Ăn ở Huế: nhỏ, nhiều và cay

Ẩm thực Huế có hai dòng: cung đình cầu kỳ và dân gian dân dã. Món ăn đường phố Huế thường nhỏ nhắn, ăn nhiều món một lúc mới đã: bánh bèo, bánh nậm, bánh lọc, bánh ram ít. Và dĩ nhiên là bún bò Huế, nước dùng đậm mùi sả và mắm ruốc, kèm chả cua, giò heo.

Người Huế ăn cay hơn hầu hết các vùng khác ở Việt Nam. Ớt có mặt trong gần như mọi món. Nếu không quen, hãy nói trước với người bán.

Buổi tối, đừng quên thử chè. Huế có hàng chục loại chè, từ chè đậu ván, chè bột lọc heo quay đến chè hạt sen.

Sông Hương lúc chiều

Có lẽ thời khắc đẹp nhất ở Huế là khi hoàng hôn buông xuống sông Hương. Bạn có thể đi thuyền ngược dòng lên chùa Thiên Mụ, hoặc chỉ ngồi trên bờ gần cầu Trường Tiền, nhìn mặt sông chuyển từ vàng sang tím.

Nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường từng viết về sông Hương với một tình yêu sâu đậm. Đến Huế, bạn sẽ hiểu vì sao một dòng sông có thể khiến người ta viết cả một áng văn.

Vài lời khuyên nhỏ

• Thời điểm: từ tháng 1 đến tháng 4 trời mát, ít mưa. Từ tháng 9 đến tháng 12 là mùa mưa, có thể có lũ.
• Di chuyển: thuê xe đạp hoặc xe máy để đi lăng tẩm; trong thành phố đi bộ rất dễ chịu.
• Thời gian: tối thiểu hai ngày, ba ngày thì vừa đủ để cảm được nhịp sống chậm.

Huế không ồn ào, không vội vã. Nhưng nhiều người đã rời Huế với cảm giác như vừa được nghỉ ngơi thật sự, điều mà không phải chuyến đi nào cũng mang lại.