Chiều 27/1/2018, sân vận động ở Thường Châu, Trung Quốc phủ một lớp tuyết trắng. Nhân viên sân phải cầm xẻng gạt tuyết khỏi vạch vôi giữa giờ nghỉ, còn cầu thủ U23 Việt Nam thì thở ra khói, chân lún trong lớp tuyết dày mỗi lần chạy chỗ. Ở nhà, hàng triệu người dán mắt vào màn hình, có người đang ở cơ quan, có người đứng trước quán cà phê vỉa hè. Trận chung kết ấy Việt Nam thua Uzbekistan 1-2 ở những phút cuối hiệp phụ. Vậy mà đêm đó người ta vẫn đổ ra đường, cờ đỏ phủ kín các ngả phố như thể vừa vô địch. Đó là lần đầu nhiều người Việt biết đến cái tên Park Hang-seo, và cũng là điểm khởi đầu của gần năm năm rất khác thường trong lịch sử bóng đá nước nhà.
Một ông thầy không ai kỳ vọng nhiều
Mùa thu năm 2017, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam ký hợp đồng với ông Park Hang-seo, một huấn luyện viên người Hàn Quốc đã ngoài sáu mươi tuổi. Lý lịch của ông có điểm sáng: từng là trợ lý cho Guus Hiddink trong đội tuyển Hàn Quốc vào bán kết World Cup 2002. Nhưng ở vai trò huấn luyện viên trưởng, ông chủ yếu dẫn các câu lạc bộ trong nước và gần nhất là một đội ở giải hạng dưới. Báo chí và người hâm mộ khi ấy khá dè dặt. Không ít người cho rằng đây là một lựa chọn "tiết kiệm".
Ông Park nhận cùng lúc hai việc: đội tuyển quốc gia và đội U23. Cách làm này về sau tỏ ra hợp lý, vì lứa cầu thủ trẻ ông xây dựng ở U23 nhanh chóng được đẩy lên đội tuyển, tạo ra sự liền mạch hiếm có. Những cái tên như Nguyễn Quang Hải, Đoàn Văn Hậu, Bùi Tiến Dũng, Nguyễn Công Phượng, Đỗ Duy Mạnh, Quế Ngọc Hải trở thành gương mặt quen thuộc trong mọi nhà.
Điều ông thay đổi rõ nhất là cách đội bóng phòng ngự. Sơ đồ ba trung vệ, hai cánh lên xuống liên tục, đội hình co cụm chặt và phản công nhanh. Ông cũng nổi tiếng chú trọng thể lực và chế độ dinh dưỡng, chuyện mà trước đó nhiều người vẫn xem là điểm yếu cố hữu của cầu thủ Việt Nam: đá hay được sáu mươi phút rồi hụt hơi.
Thường Châu và mùa hè ASIAD
Con đường tới chung kết U23 châu Á 2018 có những trận người ta vẫn kể lại. U23 Việt Nam vượt qua vòng bảng, thắng Iraq trên chấm luân lưu ở tứ kết, rồi lại thắng Qatar bằng loạt sút luân lưu ở bán kết. Quang Hải ghi bàn từ quả đá phạt trong trận chung kết dưới tuyết, một cú cứa lòng mà nhiều người nhớ hơn cả tỷ số. Đội bóng trở về được đón như người hùng, xe buýt mui trần chạy chậm giữa biển người từ Nội Bài về trung tâm Hà Nội.
Mùa hè cùng năm, Olympic Việt Nam dự ASIAD 2018 tại Indonesia. Ở vòng bảng, đội thắng Nhật Bản 1-0, một kết quả gây bất ngờ dù Nhật mang sang đội hình trẻ. Việt Nam lần đầu vào tới bán kết bóng đá nam ASIAD, thua Hàn Quốc và sau đó thua UAE trên chấm luân lưu ở trận tranh huy chương đồng. Hạng tư, nhưng không ai thấy thất vọng. Thứ người hâm mộ cảm nhận được là đội bóng có thể đứng ngang hàng với các đối thủ châu Á mà không còn run.
Chiếc cúp AFF và tấm vé tứ kết Asian Cup
Cuối năm 2018, đội tuyển quốc gia bước vào AFF Cup với kỳ vọng lớn hơn bao giờ hết. Mười năm sau chức vô địch đầu tiên năm 2008, Việt Nam lại vào chung kết, gặp Malaysia. Lượt đi ở Kuala Lumpur hòa 2-2. Lượt về trên sân Mỹ Đình, Nguyễn Anh Đức ghi bàn duy nhất bằng một cú vô lê từ đường chuyền của Quang Hải. Chung cuộc 3-2, chiếc cúp Đông Nam Á thứ hai về tay Việt Nam. Đêm ấy Hà Nội và Sài Gòn gần như không ngủ.
Chỉ vài tuần sau, đội tuyển sang UAE dự Asian Cup 2019. Việt Nam lọt vào vòng 16 đội với tư cách một trong những đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất, suýt soát nhờ chỉ số thẻ phạt. Đội hòa Jordan 1-1 rồi thắng trên chấm luân lưu, vào tứ kết gặp Nhật Bản. Trận ấy Việt Nam thua 0-1 vì một quả phạt đền được trao sau khi trọng tài xem lại VAR. Tỷ số sát nút trước một đội bóng hàng đầu châu lục khiến nhiều người tin rằng khoảng cách đã được rút ngắn đáng kể.
SEA Games 2019: kết thúc sáu mươi năm chờ đợi
Với người hâm mộ lớn tuổi, có một món nợ cứ treo mãi: huy chương vàng bóng đá nam SEA Games. Lần gần nhất bóng đá Việt Nam (khi ấy là Việt Nam Cộng hòa) đứng trên bục cao nhất là năm 1959, ở kỳ đại hội đầu tiên. Suốt mấy chục năm sau, đội bóng nhiều lần vào chung kết rồi gục ngã, phần lớn trước Thái Lan.
Tháng 12/2019 tại Philippines, U22 Việt Nam của ông Park vào chung kết gặp Indonesia và thắng 3-0. Đoàn Văn Hậu ghi hai bàn bằng đầu, Đỗ Hùng Dũng ghi một bàn. Khoảnh khắc ông Park bị truất quyền chỉ đạo vì phản ứng với trọng tài, đứng bên ngoài khu kỹ thuật nhìn học trò, cũng thành một hình ảnh khó quên. Chức vô địch này khép lại khoảng chờ đợi sáu mươi năm.
Đến SEA Games 31 tổ chức tại Việt Nam năm 2022, U23 Việt Nam lại thắng Thái Lan 1-0 trong trận chung kết trên sân Mỹ Đình, bảo vệ thành công tấm huy chương vàng. Đó cũng là giải đấu cuối cùng ông Park dẫn dắt đội trẻ.
Ông Park có thói quen cúi đầu chào khán giả sau mỗi trận, thắng hay thua. Cử chỉ nhỏ ấy được người Việt nhắc đến nhiều không kém các chiến thuật.
Vòng loại thứ ba World Cup và đêm mùng Một Tết
Ở vòng loại thứ hai World Cup 2022 khu vực châu Á, Việt Nam đứng đầu bảng phần lớn thời gian rồi thua UAE ở lượt cuối, nhưng vẫn đi tiếp nhờ là một trong những đội nhì bảng có thành tích tốt nhất. Lần đầu tiên, đội tuyển góp mặt ở vòng loại thứ ba, cùng bảng với Saudi Arabia, Nhật Bản, Australia, Oman và Trung Quốc.
Thực tế phũ phàng. Việt Nam thua liên tiếp, có những trận thua sát nút, có trận bị lấn lướt hoàn toàn. Nhưng mùng Một Tết Nhâm Dần, ngày 1/2/2022, đội tuyển thắng Trung Quốc 3-1 trên sân Mỹ Đình. Hồ Tấn Tài, Nguyễn Tiến Linh và Phan Văn Đức lần lượt ghi bàn. Với nhiều gia đình, đó là trận bóng xem bên mâm cỗ Tết, vừa nhai bánh chưng vừa hò hét. Tháng 3/2022, Việt Nam còn hòa Nhật Bản 1-1 ngay trên đất Nhật. Tổng cộng bốn điểm, đứng cuối bảng, nhưng là bốn điểm có giá trị tinh thần rất lớn.
Cũng cần nói thật: giai đoạn này có những điểm trừ. Ở AFF Cup 2020 (diễn ra cuối năm 2021 do dịch bệnh), Việt Nam dừng bước ở bán kết trước Thái Lan. Lối chơi phòng ngự phản công từng là thế mạnh bắt đầu bị đối thủ trong khu vực bắt bài, và một số ý kiến cho rằng đội bóng thiếu phương án khi phải chủ động tấn công.
Lời chia tay đầu năm 2023
AFF Cup 2022 là giải đấu cuối cùng của ông Park với đội tuyển. Việt Nam vào chung kết gặp Thái Lan, hòa 2-2 ở lượt đi trên sân Mỹ Đình và thua 0-1 ở lượt về tại Thái Lan, giành ngôi á quân. Trận chung kết lượt về diễn ra giữa tháng 1/2023, và ông Park rời ghế huấn luyện viên ngay sau đó như đã thông báo từ trước. Ông không tái ký hợp đồng.
Người kế nhiệm là ông Philippe Troussier, rồi sau đó là ông Kim Sang-sik, cũng là người Hàn Quốc. Mỗi lần đội tuyển gặp khó, cái tên Park Hang-seo lại được nhắc lại trên mạng xã hội, đôi khi với chút hoài niệm hơi tô hồng. Công bằng mà nói, ông được thừa hưởng một thế hệ cầu thủ được đào tạo bài bản từ các lò như Hoàng Anh Gia Lai hay Hà Nội. Nhưng biến lứa cầu thủ ấy thành một tập thể dám đá với Nhật Bản, Hàn Quốc mà không cúi đầu thì là công của ông.
Thứ còn lại sau những chiếc cúp
Danh sách thành tích có thể liệt kê trong vài dòng: á quân U23 châu Á, bán kết ASIAD, vô địch AFF Cup 2018, tứ kết Asian Cup 2019, hai huy chương vàng SEA Games, lần đầu vào vòng loại thứ ba World Cup. Nhưng điều người Việt nhớ nhiều hơn có lẽ là cảm giác. Cảm giác bật tivi lên mà không sợ trước kết quả. Cảm giác cả khu phố cùng hò reo, người lạ đập tay nhau dưới ánh đèn đường.
Ông Park cũng trở thành một cầu nối văn hóa kỳ lạ. Ở Hàn Quốc, các trận của Việt Nam được truyền hình và người Hàn quan tâm đến đội bóng Đông Nam Á này hơn hẳn trước kia. Ở Việt Nam, hình ảnh ông lão thấp người, tóc bạc, hay xoa đầu học trò xuất hiện trên biển quảng cáo, trong các bức tranh cổ động, thậm chí trên áo phông bán ở chợ.
Nếu bạn muốn hiểu vì sao giai đoạn ấy đặc biệt, hãy tìm xem lại đoạn phim trận chung kết Thường Châu. Đừng nhìn tỷ số. Hãy nhìn những cầu thủ trẻ gạt tuyết khỏi bóng để đá phạt, và tự hỏi: lần tới đội tuyển cần gì để lại khiến cả nước xuống đường như thế?
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!