Từ tiếng modem rè rè đến ví điện tử: Internet Việt Nam từ năm 1997

Ai lớn lên ở Việt Nam cuối những năm 1990 hẳn còn nhớ âm thanh ấy: một tràng tít tít, rè rè, rồi tiếng rít kéo dài phát ra từ chiếc modem. Đó là lúc máy tính đang “quay số” để vào mạng. Cả nhà phải dặn nhau không ai được nhấc điện thoại bàn, vì chỉ cần một người gọi điện là mất mạng.

Chưa đầy ba mươi năm sau, Việt Nam đã thành một trong những nước có tỷ lệ người dùng Internet cao ở châu Á. Câu chuyện ấy bắt đầu từ một ngày cụ thể.

Ngày 19/11/1997

Thật ra, Việt Nam đã có tên miền quốc gia .vn từ năm 1994, và một số viện nghiên cứu, trường đại học đã gửi thư điện tử qua những đường kết nối riêng từ trước đó. Nhưng phải đến ngày 19/11/1997, Internet mới chính thức được mở cho công chúng.

Những nhà cung cấp dịch vụ đầu tiên có tên quen thuộc đến giờ: VDC (thuộc VNPT), FPT, NetNam, SaigonNet. Thời ấy, muốn dùng Internet, bạn phải đến tận nơi đăng ký, ký hợp đồng và trả cước theo phút. Một giờ lướt mạng có thể tốn bằng vài bữa ăn.

Thời của quán net và Yahoo Messenger

Vì cước đắt, máy tính còn hiếm, nên phần lớn người Việt làm quen với Internet ở quán net. Đầu những năm 2000, quán net mọc lên khắp các con phố gần trường học. Học sinh dồn tiền ăn sáng để chơi game, chat Yahoo, đọc truyện.

Yahoo Messenger từng là “mạng xã hội” của cả một thế hệ. Những dòng trạng thái tâm trạng, tiếng “buzz” rung cả cửa sổ chat, những nick name như “hoa_xuong_rong_cute” trở thành ký ức chung. Blog Yahoo 360° cũng là nơi nhiều người lần đầu viết nhật ký công khai cho bạn bè đọc.

ADSL, rồi cáp quang, rồi 3G

Giữa thập niên 2000, ADSL xuất hiện. Không cần quay số, không chiếm đường điện thoại, mạng luôn sẵn sàng. Internet bắt đầu vào từng gia đình ở thành phố.

Năm 2009, mạng 3G được triển khai. Điện thoại thông minh rẻ dần, và người Việt nhảy thẳng từ điện thoại “cục gạch” sang smartphone. Với rất nhiều người, đặc biệt ở nông thôn, chiếc điện thoại chính là chiếc máy tính đầu tiên của họ.

Những sản phẩm “made in Việt Nam”

Internet cũng mở đường cho các công ty công nghệ trong nước. Zalo, ra mắt năm 2012, trở thành ứng dụng nhắn tin phổ biến bậc nhất ở Việt Nam, điều hiếm thấy khi các ứng dụng nước ngoài thống trị ở hầu hết các quốc gia khác.

Và có lẽ không ai quên được Flappy Bird. Đầu năm 2014, trò chơi đơn giản của Nguyễn Hà Đông, một lập trình viên ở Hà Nội, bỗng đứng đầu bảng xếp hạng ứng dụng toàn cầu. Rồi chính tác giả gỡ nó xuống, để lại cả thế giới ngơ ngác.

Từ quán net đến ví điện tử

Ngày nay, người Việt quét mã QR để mua một ly trà đá vỉa hè, đặt xe công nghệ, học trực tuyến, xem livestream bán hàng. Những thứ từng chỉ có trong phim giờ là chuyện thường ngày.

Thế hệ sinh sau năm 2005 có lẽ chưa bao giờ nghe tiếng modem quay số. Với họ, Internet giống như điện hay nước, luôn có sẵn. Nhưng với những người từng dồn tiền ăn sáng để ra quán net, mỗi lần mạng chập chờn lại là một lần nhớ về thời “tít tít, rè rè” ấy.

Ngày 19/11 hằng năm vì thế được nhiều người trong ngành coi là sinh nhật của Internet Việt Nam.