Cóc kiện trời

Tóm tắt nhanh

• Nhân vật chính: chú Cóc nhỏ bé, các bạn Cua, Gấu, Cọp, Ong, Cáo; Ngọc Hoàng và thần Sét.
• Bài học: đoàn kết thì kẻ nhỏ bé cũng thắng được kẻ quyền uy.
• Bối cảnh: năm hạn hán khủng khiếp ở vùng nông nghiệp lúa nước.

Năm trời không mưa

Năm ấy hạn hán kéo dài. Ruộng đồng nứt nẻ, cây cối khô héo, muông thú khát nước chết dần. Chú Cóc nằm dưới gốc cây, ngước nhìn bầu trời không một gợn mây, quyết định: “Phải lên tận thiên đình hỏi tội ông Trời.”

Cóc lên đường. Đi một đoạn, gặp Cua. Cua hỏi chuyện, xin đi cùng. Rồi Gấu, Cọp, Ong và Cáo cũng xin gia nhập. Đoàn quân kỳ lạ cùng nhau tiến lên trời.

Trận đánh trước cửa thiên đình

Đến cửa thiên đình, Cóc phân công: Cua nấp vào chum nước, Ong nấp sau cánh cửa, Cáo, Gấu và Cọp nấp hai bên. Rồi Cóc một mình nhảy lên, cầm dùi đánh ba hồi trống.

Ngọc Hoàng nghe trống, giận lắm, sai Gà ra mổ Cóc. Cóc ra hiệu, Cáo nhảy ra vồ Gà. Trời sai Chó đuổi Cáo, Gấu xông ra quật Chó. Trời sai thần Sét. Thần Sét vừa vung lưỡi búa, Ong bay ra đốt túi bụi. Thần nhảy vào chum nước trốn, Cua ở trong giơ càng kẹp. Thần nhảy ra, Cọp vồ tới. Thần Sét phải chạy trối chết.

Lời giao ước với Ngọc Hoàng

Ngọc Hoàng đành mời Cóc vào. Thấy chú Cóc xấu xí, Trời hỏi có việc gì. Cóc nói rành rọt: “Muôn tâu Thượng đế, trần gian đã lâu không có mưa. Muôn loài đang chết khát.”

Ngọc Hoàng vội sai Thủy thần làm mưa ngay. Trời còn dặn Cóc: “Từ nay hễ trần gian cần mưa, cậu chỉ cần nghiến răng báo hiệu, ta sẽ cho mưa xuống.”

Cóc cùng các bạn trở về. Mưa to như trút, ruộng đồng xanh trở lại, muông thú reo vui.

Bạn có biết? Từ truyện này mà có câu ca dao: “Con cóc là cậu ông trời, hễ ai đánh nó thì trời đánh cho.” Nông dân xưa tin rằng khi cóc nghiến răng là trời sắp mưa. Hình ảnh cóc trên mặt trống đồng Đông Sơn gợi ý rằng tín ngưỡng cầu mưa gắn với cóc có từ rất lâu đời. Tranh Đông Hồ cũng có những bức vẽ cóc, ếch rất tinh nghịch.

Ý nghĩa của truyện

Cóc kiện trời là câu chuyện về lòng dũng cảm. Một con vật nhỏ bé, xấu xí dám đứng lên đòi quyền sống cho muôn loài, trước cả đấng tối cao.

Truyện cũng là bài học về đoàn kết và mưu trí. Mỗi con vật có một sức mạnh riêng, khi biết phối hợp thì đánh bại cả thiên binh. Với cư dân trồng lúa nước, mưa là sự sống, và câu chuyện thể hiện khát vọng chế ngự thiên nhiên của họ.