Thủ thuật 13/11/2026 6 phút đọc

Hướng dẫn dùng Claude cho người mới: Projects, Artifacts, gửi tệp và các mẹo hay

Màn hình Claude trông trống trải, nhưng phần hay nhất nằm ở vài tính năng ít ai bấm vào. Hướng dẫn từng bước, kèm ví dụ tiếng Việt.

Ảnh: MichaelMaggs · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Lần đầu mở claude.ai, nhiều người thấy hơi trống trải. Không có kho ứng dụng, không có hàng chục nút bấm, chỉ một ô nhập liệu và câu chào. Họ hỏi vài câu, nhận câu trả lời khá ổn, rồi đóng lại và quay về công cụ cũ. Đáng tiếc, vì phần hay nhất của Claude nằm ở mấy tính năng không lộ ra ngay ở màn hình đầu tiên.

Bài này đi qua những thứ đó theo thứ tự một người mới nên thử, kèm ví dụ bằng tiếng Việt.

Đăng ký và chọn gói

Claude do công ty Anthropic (Mỹ) phát triển và có mặt chính thức tại Việt Nam. Bạn dùng được trên trình duyệt tại claude.ai, ứng dụng máy tính cho Windows và macOS, và ứng dụng điện thoại cho iPhone và Android. Đăng ký bằng email hoặc tài khoản Google là xong.

Bản miễn phí cho dùng các mô hình Sonnet và Haiku, có tìm kiếm web, trí nhớ, Artifacts và tối đa năm Projects, nhưng giới hạn lượng sử dụng: dùng nhiều trong vài giờ thì phải chờ. Tính đến tháng 11/2026, gói Pro giá 20 USD mỗi tháng (17 USD mỗi tháng nếu trả theo năm), thêm mô hình Opus, chế độ Research, Claude Code và nhiều lượt dùng hơn. Gói Max (100 USD) và Ultra (200 USD) dành cho người dùng rất nặng, phần lớn là lập trình viên. Người mới nên dùng bản miễn phí vài tuần trước khi quyết định.

Cuộc trò chuyện đầu tiên: đưa bối cảnh, không chỉ đưa câu hỏi

Claude làm tốt nhất khi biết bạn là ai và cần gì. So sánh hai câu sau:

"Viết thông báo nghỉ Tết."

"Tôi là trưởng phòng hành chính một công ty in ấn 40 người ở Bình Dương. Viết thông báo nghỉ Tết gửi toàn công ty: nghỉ từ 26 tháng Chạp đến hết mùng 6, nhắc mọi người tắt máy in và rút điện trước khi về, ai trực Tết thì đăng ký với chị Lan. Giọng thân thiện, dưới 200 chữ."

Câu thứ hai mất thêm ba mươi giây gõ, nhưng tiết kiệm cho bạn ba lượt sửa. Nếu không chắc nên đưa gì, hãy thêm câu: "Trước khi viết, hãy hỏi tôi những thông tin còn thiếu." Claude sẽ hỏi lại vài câu ngắn.

Một mẹo nhỏ: khi kết quả chưa ưng, đừng mở cuộc trò chuyện mới. Nói thẳng chỗ chưa được ("đoạn hai dài quá, bỏ ý về thưởng Tết") để nó sửa đúng chỗ. Nhưng khi chuyển sang chủ đề hoàn toàn khác, hãy mở cuộc mới, vì hội thoại quá dài dễ khiến mô hình lẫn lộn và tiêu hao lượt dùng nhanh hơn.

Gửi tệp: PDF, ảnh, bảng tính

Bấm vào biểu tượng dấu cộng hoặc kéo thả tệp vào ô chat. Claude đọc được PDF, Word, ảnh chụp, bảng tính CSV và Excel. Đây là chỗ nó thường làm tốt hơn đối thủ, đặc biệt với tài liệu dài.

Vài việc thử ngay được:

  • Gửi hợp đồng thuê nhà và hỏi: "Liệt kê các điều khoản bất lợi cho bên thuê, ghi rõ số điều, và giải thích bằng lời dễ hiểu."
  • Chụp ảnh bảng điểm của con và hỏi: "Môn nào giảm so với học kỳ trước, giảm bao nhiêu?"
  • Gửi file sao kê chi tiêu xuất từ ngân hàng và hỏi: "Gom theo nhóm ăn uống, đi lại, mua sắm, và cho biết nhóm nào tăng mạnh nhất."

Với hợp đồng, luôn yêu cầu nó trích nguyên văn điều khoản. Như vậy bạn đối chiếu được ngay, và nếu nó "nhớ nhầm" thì bạn phát hiện liền. Trước khi tải lên, hãy che hoặc xoá số căn cước, số tài khoản, vì giấy tờ đã gửi lên máy chủ thì không còn nằm hoàn toàn trong tay bạn.

Projects: một ngăn kéo cho từng việc

Projects là tính năng nên học sớm nhất. Mỗi project giống một ngăn kéo: bạn bỏ vào đó tài liệu tham khảo và một đoạn chỉ dẫn cố định, rồi mọi cuộc trò chuyện mở trong project đều tự biết những thứ ấy.

Ví dụ một chủ tiệm bánh nhỏ có thể tạo project "Fanpage tiệm bánh", tải lên bảng giá, danh sách sản phẩm, vài bài đăng cũ mà khách thích, và viết chỉ dẫn: "Viết bài đăng Facebook cho tiệm bánh ở Đà Nẵng, giọng vui, xưng 'tiệm', không dùng quá hai biểu tượng cảm xúc, luôn ghi số điện thoại đặt hàng ở cuối." Từ đó, mỗi lần cần bài mới chỉ cần gõ "bài cho bánh bông lan trứng muối, khuyến mãi cuối tuần".

Giáo viên có thể làm project cho từng khối lớp với chương trình học. Người tìm việc có thể làm project chứa CV và các tin tuyển dụng đang nhắm đến. Bản miễn phí cho tối đa năm project, đủ để bắt đầu.

Artifacts: khi kết quả không chỉ là chữ

Khi bạn nhờ Claude tạo thứ gì có hình dạng (một bảng so sánh, một sơ đồ, một trang web nhỏ, một trò chơi đố vui), kết quả sẽ hiện trong một khung riêng bên cạnh cuộc trò chuyện, gọi là Artifact. Bạn xem trực tiếp, yêu cầu sửa, tải xuống hoặc chia sẻ đường link.

Thử yêu cầu: "Tạo một trang trắc nghiệm 10 câu về các triều đại phong kiến Việt Nam, chọn đáp án thì báo đúng sai ngay và hiện giải thích." Vài chục giây sau, bạn có một trò chơi chạy được trong trình duyệt, gửi cho học sinh được. Hoặc: "Làm bảng tính lãi tiết kiệm, nhập số tiền gửi, lãi suất và số tháng thì ra số tiền cuối kỳ." Bạn không cần biết lập trình, chỉ cần mô tả rõ thứ mình muốn và kiểm tra lại kết quả.

Trí nhớ, tìm kiếm web và Research

Claude có thể ghi nhớ những điều bạn nói qua các cuộc trò chuyện, như nghề nghiệp, cách xưng hô bạn thích, các dự án đang làm. Bạn vào phần cài đặt để xem nó nhớ gì, sửa, xoá, hoặc tắt hẳn. Nếu dùng chung máy với người khác, nên kiểm tra mục này.

Tìm kiếm web cho phép Claude tra thông tin mới và đưa đường dẫn nguồn. Với câu hỏi về giá cả, luật mới, sự kiện gần đây, hãy chắc rằng tính năng này đang bật, nếu không mô hình chỉ trả lời từ những gì nó học được trước đó.

Chế độ Research (từ gói Pro) đi xa hơn: Claude tự tìm nhiều nguồn trong vài phút rồi viết báo cáo có trích dẫn. Hợp với những câu như "so sánh các loại bảo hiểm sức khoẻ cho người trên 60 tuổi đang bán ở Việt Nam". Báo cáo có nguồn, nhưng vẫn nên bấm vào vài nguồn quan trọng để chắc nó không hiểu sai.

Khi đã quen tay: Claude Code và Cowork

Người dùng gói trả phí còn có hai công cụ dạng "trợ lý làm việc". Claude Code cho phép Claude đọc, viết và chạy mã trên máy tính hoặc kho mã của bạn, chủ yếu cho lập trình viên. Cowork, ra mắt năm 2026 trong ứng dụng máy tính, dành cho người không lập trình: bạn chỉ định một thư mục, và Claude có thể sắp xếp tệp, tổng hợp nhiều tài liệu thành một báo cáo, hay xử lý hàng loạt bảng tính trong đó. Chuyện này được giải thích kỹ hơn trong bài trợ lý lập trình AI cho người không biết code.

Nguyên tắc an toàn với các công cụ này đơn giản: chỉ cho truy cập thư mục cần thiết, sao lưu trước khi để nó sửa hàng loạt, và đọc kỹ mỗi khi nó xin phép làm điều gì đó.

Cuối cùng, về quyền riêng tư: trong mục Cài đặt, phần Quyền riêng tư có công tắc cho phép dùng hội thoại của bạn để cải thiện Claude. Nếu bật, dữ liệu có thể được lưu lâu hơn nhiều so với khi tắt. Bạn quyết định tuỳ mức độ thoải mái, nhưng nên quyết định một cách có ý thức. Chi tiết so sánh giữa các hãng nằm ở bài cài đặt quyền riêng tư trong ứng dụng AI.

Nếu chỉ thử một điều sau khi đọc bài này, hãy tạo một project cho công việc bạn làm thường xuyên nhất, bỏ vào đó ba tài liệu mẫu và năm dòng chỉ dẫn. Một tuần sau, so sánh thời gian bạn bỏ ra cho việc đó với trước kia.

Bình luận (0)

Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!